Boekhandel Plukker, Libris-boekhandel in Schagen en online webshop.

De Libris Geschiedenis Prijs 2010 is vanavond uitgereikt door juryvoorzitter prof. dr. Paul Schnabel tijdens de Nacht van de Geschiedenis in de Amsterdamse Stadsschouwburg aan: David Van Reybrouck voor zijn boek Congo. Een geschiedenis.

De prijs bekroont historische boeken die een algemeen publiek aanspreken. De Libris Geschiedenis Prijs is een initiatief van Historisch Nieuwsblad, Libris, het Nationaal Historisch Museum, de NPS/VPRO en de Volkskrant en bestaat uit een geldbedrag van € 20.000.

De verkiezing voor de NS Publieksprijs voor het Nederlandse Boek 2010 is met 25,49% van de stemmen gewonnen door Op klaarlichte dag van Simone van der Vlugt.

Simone van der Vlugt ontvangt de NS Publieksprijs 2010 uit handen van Herman Koch, winnaar van de NS Publieksprijs 2009 In totaal brachten 32.346 mensen hun stem uit. De bekendmaking en uitreiking vond plaats in de Spiegelzaal van het Concertgebouw te Amsterdam.
Het boek Op klaarlichte dag mag de eretitel ‘Boek van het Jaar 2010’ voeren. Verder ontvangt de winnende auteur een eregeld van € 7.500 euro, een NS Jaarabonnement 1e klas (€ 5.867) en een sculptuur van Jeroen Henneman.

NS is sinds 2001 sponsor van de Publieksprijs voor het Nederlandse boek. De NS Publieksprijs is dit jaar voor de 24ste keer uitgereikt.

Uitdagende essays die een frisse kijk op onze wereld geven

Maakt de beeldcultuur ons apathisch? Schuilt er waarheid in de onderbuik?
Waarom zie je nooit échte gesprekken op televisie? Hoe kunnen we het succes
van de pvv verklaren? Kan keuzevrijheid ongelukkig maken? Wat is het doel van
het onderwijs? Hoe komt het dat Europa als idee niet leeft? Wat maakt een boerka
eigenlijk ‘religieus’? Zijn klimaatsceptici wel echt sceptisch? Bestaat het multiculturalisme
nog wel? Waarom zijn terroristen bijna altijd jonge mannen? Heeft de
evolutie een doel? Hoe ver kun je gaan met een baby op maat? Waarom zijn voorspellingen,
ook economische, praktisch waardeloos?

In zijn nieuwe boek geeft Rob Wijnberg, als altijd fris en opgewekt, zijn visie op
het hedendaagse leven.

De Gouden Griffel 2010 gaat naar: Daan Remmerts de Vries met Voordat jij er was. De jury roemt Voordat jij er was om ‘de trefzekere stijl, de zwierige en subtiele illustraties en de onnadrukkelijke filosofische laag, waarmee een originele en creatieve twist wordt gegeven aan één van de oudste verhalen ter wereld’.
Voordat jij er was is een fantasierijke versie van het scheppingsverhaal voor kinderen vanaf 6 jaar dat Remmerts de Vries schreef in nauwe samenwerking met illustrator Philip Hopman. Samen maakten zij ook het Prentenboek van de Kinderboekenweek, Stimmy of Het oerwoud in de stad.

Het Gouden Penseel 2010 gaat naar: De boomhut van Marije en Ronald Tolman
Van 6 oktober tot en met 6 december zijn originele kinderboekillustraties van de zes Penseelwinnaars 2010 te zien in het Rijksmuseum. Uit elk van de boeken wordt een selectie getoond van originele tekeningen en voorstudies met teksten van de winnende illustratoren. Het Gouden Penseel is dit jaar toegekend aan Marije en Ronald Tolman voor De Boomhut. Zij ontvangen de prijs in het Rijksmuseum op woensdag 6 oktober om 19.00 uur.

Frank Westerman schrijft Dier, bovendier. Het boek vertelt de grote tragedies van de twintigste eeuw aan de hand van lippizanerpaarden. Ze vertellen een verhaal waarin ze, als het meest begeerde paardenras, van het ene conflict naar de andere brandhaard, naar de volgende dictator werden gesleept. “Als je een lippizanerpaard aanraakt, raak je de geschiedenis aan.”

‘Lippizaners stonden in de twintigste eeuw in het oog van de orkaan. Ze waren eigendom van de Oostenrijks-Hongaarse keizerlijke familie, maakten de val mee van het Habsburgse Rijk. Ze doorstonden de Eerste Wereldoorlog en werden onderworpen aan de rassenpolitiek van Hitler. De Tweede Wereldoorlog volgde. Daarna deden Stalin en de Oost-Europese regimes het nog eens dunnetjes over. Reagan liet lippizaners opdraven tijdens zijn inauguratie. De lippizaner is levende geschiedenis – letterlijk.’

*Waar begon jouw persoonlijke fascinatie voor de lippizanerpaarden?*
‘Ik was dertien en deed aan paardrijden. Een telg van dit adellijke geslacht, de lippizaner dus, was beland in Drenthe. Het was, meen ik, het vierde lippizanerpaard dat in Nederland buiten de Koninklijke stallen rondliep. De kranten stonden er bol van. Iemand zei me: “Als je een lippizanerpaard aanraakt, raak je de geschiedenis aan.” Dat Drentse paard werd het uitgangspunt van Dier, bovendier.’

*Hoe gebeurde dit?*
‘Ik ben in de stamboeken de zuivere bloedlijnen naar de voorouders van die Drentse lippizaner gaan volgen. Dier, bovendier werd daardoor min of meer een familiekroniek, terwijl intussen de hele twintigste eeuw aan je voorbijtrekt. Mussolini, Hitler, Stalin – allemaal willen ze het dier hebben, er wordt om gevochten. Wat vertellen de paarden voor een verhaal, waarom zijn ze zo begeerd? Wat is dat voor gekte, waarom staat het beest zo op een voetstuk?’

*En heb je dat ontdekt?*
‘De lippizaner is de overtreffende trap van het paard. Het ras is vier eeuwen oud, veredeld en bijna perfect door kruising en selectie. Het moest dan ook een gracieus en krachtig dier zijn, en bovendien betrouwbaar. Want het ras was bedoeld om de keizer te dragen. De lippizaners kregen in de paleizen een aparte vleugel en aten uit marmeren troggen, ze kwamen onder de hoogtezon zodra ze een spier verrekten.’

*De lippizaners werden dus als mens behandeld?*
‘Sterker nog, als halfgoden. Graaf Du Buffon, aan het Franse hof, zei: “Het paard is de edelste overwinning ooit door een mens behaald.” De bijna-volmaaktheid van het lippizanerpaard staat in schril contrast tot de mens die hem geschapen heeft – zeker wanneer je kijkt naar de donkere episodes uit onze geschiedenis.’

*Je doelt op Hitlers fascinatie voor de lippizanerpaarden?*
‘Een eenvoudige vraag: hoe verkrijg je zo’n superras als het lippizanerpaard? Je stimuleert de krachtige eigenschappen die je wilt hebben en je elimineert de zwakkere elementen, bijvoorbeeld door castratie. Het komt griezelig dicht bij wat Hitler voor ogen stond met zijn rassenpolitiek. Het lippizanerpaard was voor hem niets minder dan het equivalent van het Arische ras.’

*Tijdens de Tweede Wereldoorlog vindt een omschakeling plaats: paarden hoeven niet meer voor de mens te werken. Ook het lippizanerpaard raakt overtollig?*
‘Het ploegende paard is vervangen door de tractor, het koetspaard door de automobiel, het cavaleriepaard door de tank. Het lippizanerpaard bleef als prestigeobject echter ruimschoots overeind. Niet voor niets liet president Reagan bij zijn inauguratie lippizaners opdraven. Tijdens de hele Koude Oorlog is de groep lippizanerpaarden in twee helften verdeeld: de ene helft is weggestopt achter het IJzeren Gordijn, de andere helft loopt rond in het westen. De paarden weerspiegelen, ook dan, hun keizerlijke, dictatoriale of presidentiële bewindslieden, en wat die machtshebbers voor ogen heeft gestaan.’

Het begon als een veelbelovend huwelijk, maar het eindigde in een dramatische scheiding.

In 1990 richtten Belgen en Nederlanders de financiële groep Fortis op: de eerste grensoverschrijdende fusie in het Europese financiële landschap. Het concern kende een stevige groei en werd door de overname van het Nederlandse gedeelte van abn Amro een imposante speler.
Maar toen sloeg het noodlot toe. In het najaar van 2008 kwam Fortis in de problemen. De Nederlandse staat besloot _ in volle kredietcrisis en tot verbijstering van de Belgen _ de Nederlandse onderdelen uit de groep te halen.

In De kloof reconstrueert Piet Depuydt op ontstellende wijze wat aan de val van Fortis voorafging. Hij schetst het verhaal van een onmogelijke fusie.
De moeizame samenwerking tussen Belgen en Nederlanders hield de besluitvorming aan de top jarenlang in een verlammende houdgreep. Topbestuurders, toezichthouders en regeringsleiders slaagden er nooit in deze cultuurkloof te overbruggen. Dit onvermogen leidde tot een interne machtsstrijd, waarbij één persoon, Maurice graaf Lippens, alle touwtjes in handen kreeg.

De bestseller De prooi van Jeroen Smit beschreef de ondergang van abn Amro, de belangrijkste bank van Nederland. De kloof beschrijft de val van Fortis, de grootste bank en verzekeraar van de lage landen.

Piet Depuydt (1965) studeerde politieke wetenschappen en bedrijfseconomie in Gent en Leuven. Hij werkte als redacteur bij het financieel-economische weekblad Trends in België, richtte het maandblad Bizz op en werd daarna hoofdredacteur van Trends. Sinds 1 april 2008 is hij financieel redacteur bij nrc Handelsblad.

De moeder van journaliste Annegreet van Bergen was 85, weduwe en werd geplaagd door een opeenstapeling van kwalen. Ze wildeeuthanasie, maar dat verzoek werd afgewezen. Haar dochter gaf haar advies en schreef na haar overlijden het boek dat ze tóén graag had willen hebben.
In Mijn moeder wilde dood vertelt Annegreet van Bergen indringend over de doodswens van haar moeder en over haar eigen ervaringen als ‘engel des doods’. Daarnaast brengt ze in kaart welke vijf wegen naar een humane zelfgekozen dood kunnen leiden. Dat doet ze aan de hand van verhalen van nabestaanden, artsen en deskundigen. Ook geeft ze praktische adviezen en tips. Hoe je het best artsen kunt benaderen om euthanasie te krijgen, maar ook hoe je op een verantwoorde manier kunt stoppen met eten en drinken.
Mijn moeder wilde dood is een breed en uiterst toegankelijk overzicht van de manieren waarop oude of doodzieke mensen zelf voor de dood kunnen kiezen. Voor het eerst geschreven vanuit het standpunt van betrokkenen zelf.

Nelson Mandela wordt wereldwijd gezien als een van de meest inspirerende iconen van onze tijd. Al die jaren heeft hij zijn gedachten over zijn leven – in voor- en tegenspoed – op papier gezet. Nu verleent hij ons een inzicht in zijn persoonlijke archieven, die een ongekende kijk geven op zijn opmerkelijke leven.

‘In zijn cel probeerde ik me Mandela voor te stellen – de legende die de geschiedenis veranderd heeft – als de Mandela die zoveel heeft opgeofferd voor die verandering. In gesprek met mijzelf bewijst de wereld een enorme dienst: het geeft een beeld van Mandela als mens.’
President Barack Obama

‘In het echte leven hebben we niet met goden te maken, maar met gewone mensen zoals we zelf zijn, mannen en vrouwen vol tegenstellingen, die standvastig zijn en wispelturig, sterk en zwak, eerbiedwaardig en eerloos.’
Nelson Mandela

In gesprek met mijzelf geeft de lezer toegang tot het leven van de unieke persoon achter de publieke figuur. Hier wordt het persoonlijke leven van Mandela getoond: van brieven die hij heeft geschreven tijdens de moeilijkste momenten van zijn langdurige gevangenschap tot het ongepubliceerde vervolg op zijn autobiografie De lange weg naar de vrijheid.
Mandela heeft notities – en zelfs ook kleine tekeningen – gemaakt tijdens vergaderingen en hij schreef zijn angstaanjagende dromen in de gevangenis op; hij hield dagboeken bij tijdens zijn vlucht gedurende de strijd tegen de apartheid in het begin van de jaren zestig en hij heeft bijna zeventig uur aan gesprekken met vrienden opgenomen. In dit boek is Mandela icoon noch heilige; hier is hij gewoon een mens van vlees en bloed.

In gesprek met mijzelf is een persoonlijk verslag, vanaf het eerste ontwaken van zijn politieke geweten tot en met zijn glansrol op het wereldtoneel. Het is een zeldzame kans om tijd door te brengen met Nelson Mandela; met hem in contact te komen, in zijn eigen stem: direct, helder en intiem.

Nelson Mandela is geboren in Transkei, Zuid-Afrika, op 18 juli 1918. Hij werd lid van het African National Congress (ANC) in 1944 en hij was sindsdien betrokken bij het verzet tegen het regime van apartheid. Tot hij in 1962 werd gearresteerd, waarna 27 jaar gevangenschap volgde. In die tijd groeide zijn status als symbool van de strijd tegen de apartheid. Nadat hij in 1990 werd vrijgelaten, kreeg Mandela in 1993 de Nobelprijs voor de Vrede. In 1994 werd hij de eerste democratisch gekozen president van Zuid-Afrika.